Nog een paar maanden en dan volg ik al twee jaar een natriumarm dieet. In die tijd heb ik redelijk wat antwoorden gevonden van vragen die ik had en problemen opgelost waar ik in de het dagelijks leven tegen aanloop. De ervaringen die ik daarbij opdeed en de recepten die ik tijdens die periode heb ontwikkeld heb ik zoveel mogelijk op deze web-log gedeeld. Het resultaat is een redelijk informatieve site. De schaduwkant hiervan wordt langzamerhand ook steeds duidelijker en dat is dat er een hoop recepten op staan die ik inmiddels verbeterd heb en sommige categoriexebn inmiddels behoorlijk rommelig beginnen te worden. Een eerdere poging om dit allemaal een beetje te fatsoeneren is maar half gelukt. Daar is duidelijk meer tijd en structuur voor nodig. Zo heb ik een kookschrift geopend om mijn recepten overzichtelijker te kunnen neerzetten. Mijn idee is dat ik zaken die echt direct met een natriumarm dieet te maken hebben op deze web-log blijf zetten. Recepten die niet puur voor een natriumarm dieet ontwikkeld zijn, maar wel heel geschikt, zoals bijvoorbeeld mijn Aardbeien -bananen milkshake, komen in het kookschrift te staan.  Het kookschrift is te vinden op http://www.ah.nl/allerhande/kookschrift/ onder de naam Spinhart.

Toen ik nog maar net een natriumarm dieet volgde, heb ik een keer eerder geprobeerd om een natriumarme bechamelsaus te maken. Hoewel ik toen redelijk tevreden was over het resultaat, kon het recept mij inmiddels niet meer bekoren. Vandaag heb ik opnieuw wat tijd gewijd aan het recept van deze saus en ik meen te kunnen concluderen dat mijn natriumarme kooktechnieken behoorlijk vooruit zijn gegaan. Volgens mijn smaak is dit recept aanzienlijk beter en zeer goed geschikt als basis voor andere sausen.

• 350 ml melk,
• 1 groentebouillon blokje,
• 25 gram boter of margarine,
• 25 gram bloem,
• 2 eetlepels witte wijn,
• 1 theelepel citroensap,
• 1 teentje knoflook,
• peper,
• nootmuskaat,
• 1 eidooier

Breng de melk met het bouillonblokje (Natriumarme groentebouillonblokjes zijn te verkrijgen in Reformzaken.) aan de kook. Laat de melk enkele minuten doorkoken. Haal de melk van de hitte bron en laat hem iets afkoelen. Smelt onderhand de boter in een pannetje, voeg de bloem toe en laat de bloem enkele minuten garen. Haal het boter/bloem mengsel van het vuur en voeg er de iets afgekoelde melk bij. Geheel goed roerend weer aan de kook brengen. Zet de hitte bron laag, pers het teentje knoflook boven de saus uit en voeg de wijn en het citroensap toe. Breng de saus op smaak met peper en een snufje nootmuskaat. Laat de saus doorkoken tot de juiste dikte. Haal de pan van de hitte bron en voeg de eidooier toe. Roer de eidooier vlot door de saus heen om schiften te voorkomen. Serveer de saus direct.

Het natriumgehalte van deze bechamelsaus schat ik in op 85 mg per 100 ml saus.

Afgelopen zaterdag was mijn lief jarig. Dat hebben wij gevierd met een ‘Thee party’. Het mag duidelijk zijn dat daar absoluut taart bij hoort. Een van de taarten die ik had gemaakt is cheesecake. Al geeft ik toe dat het letterlijk gezien meer kwarktaart is, want i.v.m. het natriumgehalte heb ik de roomkaas vervangen door volle kwark.

• 100 gram (ongezouten) roomboter
• 225 gram kokosbiscuit (Zaanse Kermis)
• Olie voor de taartvorm
• 3 eieren
• 125 gram suiker
• 1 zakje vanille suiker
• 500 gram kwark
• 1 (onbespoten) citroen
• 5 eetlepels kokosraspsel

Smelt de boter op een laag vuur en laat deze wat afkoelen . Verkruimel de biscuits (Bijvoorbeeld in een diepvrieszak met een deegroller.) Roer de verkruimelde biscuits samen met een eetlepel kokosraspsel goed door de boter. Vet een springvorm in (van 26 cm) met een beetje boter en smeer hem daarna in met een laagje olie. Verdeel de biscuitmassa over de bodem en druk het goed aan. Zet de springvorm in de vriezer. Splits de eieren en klop het eigeel samen met de suiker tot een crxe8me. Was de citroen, rasp de schil en pers het vruchtvlees uit. Roer nu de kwark, de vanille suiker, de helft van de citroenschil en het citroensap door het eigeelcrxe8me. Neem een ruime kom voor het opkloppen van het eiwit en ontvet deze goed. (Kom en garde worden goed vetvrij als ze ingesmeerd worden met citroensap. Mocht dat niet (meer) in huis zijn, dan kan een beetje azijn ook.) Klop het eiwit stijf en spatel het voorzichtig door de kwarkcrxe8me. Verdeel de kwarkcrxe8me vervolgens over de afgekoelde biscuitbodem. Zet de taart bij voorkeur 45 -60 minuten in een oven van 175 graden. Niet schrikken als het midden van de taart nog wat lobbig is wanneer hij uit de oven komt. Als de zijkanten droog zijn is hij goed. Mocht er geen oven beschikbaar zijn, dan kan de taart ook een nacht in de koelkast gezet worden. Verstevig de kwarkcrxe8me in dat geval met gelatine. Rooster vlak voor het serveren 2 eetlepels van het kokosraspsel in een droge koekenpan. Vermeng het geroosterde kokosraspsel met twee eetlepels niet geroosterd kokosraspsel de overgebleven en de helft van de overgebleven citroenschil. Haal de taart uit zijn vorm (wanneer hij afgekoeld c.q. opgestijfd is) en strooi het kokosmengsel over de taart heen.      

Het door mij ingeschatte natriumgehalte is 75 mg natrium per stukje er van uitgaande dat de taart verdeeld wordt in twaalf stukken.

Tot nu toe heb ik weinig tijd besteed aan voorgerechtjes. Om eerlijk te zijn komt het er ook niet zo vaak van om die te maken. Bovendien heb ik de neiging om die enkele keer dat het er van komt, makkelijk te doen door te kiezen voor een soep of salade. Toch ken ik een paar voorgerechtjes die zeker de moeite waard zijn. Een daarvan wordt omschreven in dit recept voor vier personen omschreven:

• Vier vleestomaten,
• 200 gram zuivelspread naturel,
• Een beetje (natriumarme) paneermeel,
• 50 gram geraspte Zwitserse Emmentaler,
• Een handje verse bieslook,
• Een beetje peper

Verwarm de oven voor op 200 graden. Meng de bieslook met de zuivelspread en breng het mengsel met nog een beetje peper op smaak. Snijdt van de tomaten de kapjes af. Verwijder de zaadlijsten uit de tomaten en was ze. Dep de tomaten na het wassen (vooral aan de binnenkant) met een beetje keukenpapier goed droog en strooi een beetje paneermeel aan de binnenkant van de tomaten. (Natriumarme paneermeel kan prima zelf gemaakt worden van Bolletje Vitaal beschuit.) Vul de tomaten met de zuivelspread, zet ze in een ingevette ovenschaal, en strooi een beetje geraspte kaas over de bovenkant van de tomaten. Zet het geheel 15 minuten in de voorverwarmde oven.

Het door mij ingeschatte natriumgehalte ligt rond de 185 mg natrium per tomaat. Wanneer dit als te hoog wordt ervaren kan de zuivelspread ook worden vervangen door kwark. Ik schat in dat het natriumgehalte dan rond de 65 mg natrium per tomaat ligt.

In de anderhalfjaar dat ik een natriumarm dieet heb, ben ik steeds meer natriumarme producten gaan gebruiken. Niet alleen omdat ik mijn verzet tegen dieetproducten heb opgegeven, maar vooral omdat ik inmiddels beter weet waar ze te vinden. Voor een ieder die hier nog mee worstelt een lijstje van waar ik de zoutarme producten die ik in mijn kast heb staan, heb gekocht.

Supermarkten:
Bij AH in het dieetschap: natriumarme pindakaas (AH), natriumarme augurken (Kesbeke), natriumarme ketjap (Conimex), natriumarme aromat (Knorr). (Gebruik de natriumarme aromat niet of met mate i.v.m. het zeer kaliumgehalte. Houdt daarbij rekening met de bittere nasmaak van het product.) Verder heeft Albertheijn nog natriumarme bouillon van Knorr in het assortiment, maar die is heel smaakloos, zo kan ik die niet aanbevelen.
Verder in de winkel: natriumarm beschuit (Vitaal van Bolletje), natriumarme kaas (bij de grotere AH’s in de steden om de kaasafdeling), zoutarm brood (Bij de meeste AH’s in de steden op de broodafdeling.), verschillende kruidenmengsels zonder zout, tomaten puree zonder zout (AH), tomaten in blik zonder zout (AH), maxefskolven in blik zonder zout (Tropical), bamboe scheuten in blik zonder zout (Tropical), vleeswaren met minder zout (Megafit), varkensrollade naturel (op de vleesafdeling).

Bij ( niet alle) C1000 in het dieetschap: natriumarme jus (Knorr). Verder heeft C1000 in het dieetschap natriumarme aromat (Knorr), natriumarme bouillon (Knorr), natriumarme ketjap (Conimex) en natriumarme groentesoep staan. (Over de groentensoep kan ik weinig zeggen, aangezien ik deze nooit heb geprobeerd. Hij is trouwens ook niet altijd even goed te vinden.)
Veder heeft C1000 in de winkel: gebraden runderrollade zonder zout (bij de verse vleeswaren), babymaiskollefjes op water (Merk moet ik nog even na gaan. In het schap met oosterse producten.) Het assortiment van C1000 is mij verder niet al te bekend, maar ik heb mijn laten vertellen dat zij op de broodafdeling zoutarm brood hebben en laatst heb ik via een aanbieding van hun maxefskorrels in blik van Del Monte zonder zout kunnen kopen.

Jumbo heeft in het dieetschap: natriumarme aromat (Knorr), natriumarme bouillon (Knorr), natriumarme ketjap (Conimex) en natriumarme groentesoep en natriumarme tomatensoep.
Verder in de winkel: natriumarm beschuit (Vitaal van Bolletje). Het schijnt dat zij ook natriumarme augurken en natriumarme uitjes van Kesbeke verkopen, maar ik heb ze daar nog nooit gevonden.

Bij Deen heb ik nog nooit gekeken of ze een dieetschap met natriumarme producten hebben. Na mijn weten hebben zij wel zoutarm brood in de vriezer.

Reformzaken (o.a. De Natuurwinkel):
natriumarme groentebouillon (Natur Compagnie, deze bouillon is lekker en ook geschikt om zo te drinken.), natriumarme zuurkool (Eden), natriumarm dieetzout (Vogel. Gebruik natriumarme dieetzout niet of met mate i.v.m. het zeer kaliumgehalte. Houdt daarbij rekening met de bittere nasmaak van het product.) ), gedroogde tomaten zonder zout (Bio Idea), rijstwafels zonder zout, Sojamelk natural zonder zout (Provamel), verschillende kruidenmengsels zonder zout (Het Blauwe Huis /Piramide), pindakaas zonder zout, tahin zonder zout, notenpasta zonder zout.

Boerenlandwinkel:
Boerenmosterd zonder zout (Jan Bax Veen)

Dieetook:
Dieetook heeft vrijwel alles wat er te krijgen valt op natriumarm gebiedt. Zelfs enkele natriumarme vleeswaren, zoals de kalfs-, ham-, en kippenpastei van Nistria. Hun assortiment is te groot om hier even neer te zetten. Mijn advies is hun bestellijst op te vragen en hun producten gewoon te gaan proberen. Mijn ervaringen met hun zijn prima en de groentebouillon in blokjes (Morga), kippen- en rundvleesbouillon (Natram) zijn een aanrader!

Hoewel de zon weer even vertrokken is, toch nog even een zomersrecept. Niet alleen omdat het heel verfrissend is, maar vooral ook heel dorstlessend. Boven dat alles is het trouwens ook heel lekker.

• 75 ml citroensap,
• 75 gr suiker,
• 100 ml yoghurt,
• 200 ml water

Doe het water samen met de citroensap en de suiker in een pannetje en verwarm het totdat de suiker opgelost is. Laat de citroensiroop afkoelen en meng hem daarna goed met de yoghurt. Giet het citroen- yoghurtmengsel in ijsvormpjes en zet deze minimaal 12 uur in de vriezer. Wil je liever schepijs? Draai dan de verhouding yoghurt en water om (dus neem 100 ml water en 200 ml yoghurt), doe het citroen- yoghurtmengsel in een bak en zet deze minimaal 8 uur in de vriezer. Roer daarbij iedere 2 uur om kristalvorming te voorkomen.

Het natriumgehalte van de ijsjes wordt bepaald door de yoghurt. Bij de ijslollyx92s zal deze rond de 10 mg per ijslollie (van 75 ml) liggen en bij het schepijs rond de 30 mg per 100 ml ijs.

Tip: Wanneer het citroensap zelf wordt gemaakt door citroenen uit te persen, kan het geperste sap het beste voor gebruik worden gezeefd (met een theezeefje).

N.B. Het is natuurlijk ook mogelijk om Yoki te maken van dit mengsel. Neem dan 50 ml citroensap en 50 gram suiker op 150 ml yoghurt en 150 ml water.

Zowel het weer als ik blijven nog even in middellandszee stemming. Aangezien ik de Griekse keuken nog niet gehad hebben, lijkt dat mij wel een goed idee. De befaamde ‘ Griekse salade’ komt echter niet in aanmerking, omdat Feta en olijven daar vaste ingredixebnten van zijn en beide producten onder zeer natriumrijk vallen. Vandaar heb ik gekozen van Tzatziki. Ook een salade en zeker net zo smaakvol. 

• 1/3 komkommer
• 200 ml dikke yoghurt of kwark
• 1 klein teentje knoflook
• 1/2 eetlepel citroensap
• 1/2 theelepel honing
• 1/2 eetlepel azijn
• 3 eetlepels olijfolie
• beetje versgemalen peper

Schil en rasp de  komkommer. Laat de geraspte komkommer minimaal vijf minuten uitlekken in een vergiet. Doe intussen de yoghurt in een ruime schaal en pers de knoflook boven de yoghurt uit. Voeg daarna de citroensap, azijn, peper en honing aan de yoghurt toe. Meng de uitgelekte komkommerrasp door de Yoghurt en maak vervolgens een samenhangende massa van het geheel door een beetje bij beetje de olie toevoegen onder voortdurend roeren. Laat de Tzatziki ongeveer een uur in de koelkast staan voor het opdienen.

De natriumwaarde van deze salade wordt met name bepaald door de natriumwaarde van de Yughurt. In de meeste gevallen zal die rond de 60 mg per 100 gram Tzatziki liggen

Het lijkt wel of de zomer al gevallen is. Sinds mijn vakantie heb ik nog nauwelijks regen gezien. Ik blijf hierdoor in zuidelijke stemming. Vandaar dat ik deze week al een paar keer mijn Italiaanse salade heb gegeten.

100 gr slamelange,
1 kleine rode ui,
1/2 knoflook teentje,
1 hand basilicumblaadjes,
2 pomodori (tomaten),
1 eetlepel pitjes mix,
1 eetlepel (geweekte) rozijnen,
1 geroosterde (zoutarme) boterham,
1 eetlepel rode wijnazijn,
3 eetlepels olijfolie van goede kwaliteit,
(citroen) peper,
klein beetje suiker

Laat de geroosterde boterham afkoelen en snijdt hem in blokjes. Snijdt de tomaten in stukjes. Pel de ui en snijdt die in ringen. Pel het 1/2 knoflookteentje en pers dat uit boven een slakom. Doe bij het uit geperste knoflookteentje de rode wijnazijn (Zelf gebruik ik nog altijd balsamico azijn. In mijn speurtochten naar de samenstelling heb ik nergens uit op kunnen maken dat er in balsamico azijn meer natrium zit dan in ander azijn.), de peper en de suiker. Voeg al roerend langzaam de drie eetlepels met olijfolie toe aan het azijnmengsel in de slakom. Nu de vinaigrette klaar is kunnen de blokjes geroosterd brood, de slamelange en de basilicumblaadjes door de vinaigrette gemengd worden. Als de vinaigrette goed door het sla mengsel verdeeld is, worden de overige ingredixebnten aan de sla toegevoegd. Nog even husselen en opdienen.

Het natriumgehalte van deze salade zit voornamelijk in het brood. Aangezien ik vrijwel altijd gebruik maak van een gewone witte boterham (dus met zout) reken ik 250 mg natrium voor de volledige salade. 

Buiten de deur eten met een natriumbeperking is niet altijd even makkelijk of lekker. Wanneer de bezochte accommodatie echter een saladebar heeft, biedt dat vaak al heel wat meer mogelijkheden. Gelukkig kon ik het tijdens mijn vakantie in Spanje redelijk goed vinden met de saladebar van het hotel waar wij zaten. Mijn favoriete combinatie is die twee weken de volgende geweest:

xb7       IJsbergsla,

xb7       Geraspte rode bietjes,

xb7       Geraspte (zoetzure) wortel,

xb7       Maxefskorrels

xb7       Schijfjes komkommer

xb7       Cherry tomaatjes

xb7       Scheutje azijn,

xb7       Scheutje olijfolie

Bij het buffet was het natuurlijk even van alles een beetje op je bord doen, door elkaar mixen en lekker eten. Thuis is het iets meer werk, aangezien alle groentes even schoongemaakt dienen te worden en eventueel voor bewerkt (denk aan het koken van de bietjes, het maken van de zoetzure wortel). Daar staat weer tegen over, dat er weer wat meer mogelijkheden zijn voor het opsmaak maken van de dressing. Doe bijvoorbeeld de azijn met een theelepel (natriumarme) mosterd in de saladekom en maak een er vinaigrette van met de olijfolie. Breng deze desgewenst verder op smaak met een beetje peper, suiker en/of kruiden. Hussel de ijsbergsla door de vinaigrette heen en voeg daarna pas de overige ingredixebnten toe. Zo heeft de salade het meeste smaak.

Zoals bij de meeste salades is het natrium gehalte nihil, wanneer er verse spullen worden gebruikt. Het gebruik van maxefskorrels, bietjes of geraspte wortel uit blik neemt natuurlijk wel natrium met zich mee. De natrium waarde van de salade is dan afhankelijk van de hoeveelheid die toegevoegd is.

Maar weinig dingen zijn zo geschikt om je eten op smaak te brengen als een sausje. De meeste sausen bevatten echter behoorlijk wat natrium en zijn, als ze al zelf te maken zijn, moeilijk op smaak te krijgen zonder zout. Een uitzondering hierin blijkt Sweet Chilisauce. Wanneer je het uit een flesje haalt bevat het 1200 mg natrium per 100 ml saus en wanneer je het zelf maakt is het zeker net zo lekker en bevat het maar 10 mg natrium per 100 ml. Of te wel: aan de slag.

• 2 rode pepers
• 200 ml water
• 200 gram suiker
• 50 ml witte azijn
• 25 ml citroensap
• 1 eetlepel aardappelzetmeel

Zet het water met de suiker, de azijn en het citroensap op. Was de rode pepers, verwijder de kapje en snijdt de rest van de pepers in ringen. Was daarna goed je handen! Doe de rode pepers met zaadjes in het water dat opstaat. Roer enkele malen om de suiker goed op te laten lossen in het mengsel. Laat het geheel 5 tot 10 minuten koken. Los intussen de aardappelzetmeel op in een glas met een bodemje koud water. Voeg als je de pepers in het water gaat ruiken de aardappelzetmeel al roerende toe. Breng het geheel weer aan de kook en laat het nog heel even doorkoken om te binden. Wanneer de saus iets is afgekoeld is het de bedoeling dat de peperringetjes in de saus fijn gemalen worden. Zelf doe ik dat door de saus in de blender te gooien, maar ik denk dat het ook prima kan met de staafmixer. Serveer de Sweet Chilisauce koud en proef voorzichtig, want hij is heet!